Radio ZET
Rozrywka
Kultura
71 lat już minęło, a ten piękny cytat Czesława Miłosza wciąż wywołuje ciarki na plecach

71 lat już minęło, a ten piękny cytat Czesława Miłosza wciąż wywołuje ciarki na plecach

Roksana Matelska

2 min. czytania

26.09.2026 09:03

"Dolina Issy” to powieść autorstwa Czesława Miłosza z 1955 roku. Utwór ma charakter częściowo autobiograficzny i jest nostalgicznym powrotem pisarza do krainy dzieciństwa na Wileńszczyźnie. W książce znalazło się zdanie, które niezwykle porusza i wzbudza refleksję.

Zdjęcie starszego mężczyzny z siwą brodą i wyrazistym spojrzeniem w neutralnym tle.

Z tego artykułu dowiesz się:

O czym mówi poruszający cytat z twórczości Czesława Miłosza
O czym opowiada książka Dolina Issy
Jakie są osiągnięcia Czesława Miłosza

Nie przegap

Psychologia tłumaczy, dlaczego czytasz tę samą książkę po raz kolejny

71 lat już minęło, a ten piękny cytat Czesława Miłosza wciąż wywołuje ciarki na plecach

"Dolina Issy” Czesława Miłosza to opowieść o dorastaniu na Wileńszczyźnie na początku XX wieku. Pisarz, czerpiąc z własnych doświadczeń, stworzył pełen nostalgii obraz dzieciństwa, w którym świat natury splata się z historią, religią i lokalnymi legendami.

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100% punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz: książki z PRL. Tylko Polacy zdobędą tu 7/7 punktów

1/7 W którym roku po raz pierwszy wydano "Złego" Leopolda Tyrmanda?

1950

1965

1955

Z książki pochodzi cytat, który chwyta za serce i zmusza do refleksji, zwracając uwagę na to, co ważne.

Nigdy nie wie się, co poradzić z tym krzykiem, co odzywa się w nas samych - Czesław Miłosz.

Wewnętrzne rozterki często okazują się trudniejsze do ukojenia niż problemy płynące z zewnątrz. Miłosz sugeruje, że człowiek często pozostaje bezradny wobec własnych niepokojów i emocji, które odzywają się w najmniej spodziewanych momentach. Ta myśl przewija się przez całą "Dolinę Issy”.

Redakcja poleca

Remigiusz Mróz jest najbardziej poczytnym polskim pisarzem

Ukrył polskie nazwisko, żeby się przebić. Dziś jego książki to największe bestsellery

Na zdjęciu widoczne są ręce z czerwonymi paznokciami spoczywające na otwartej książce.

Kartkówka z „Pana Tadeusza”. Uczniowie szkół PRL dalej mają to w małym paluszku

O czym opowiada książka "Dolina Issy"?

Akcja rozgrywa się na początku XX wieku w wielokulturowym świecie, zamieszkiwanym przez Polaków, Litwinów, Żydów i Rosjan. Głównym bohaterem powieści "Dolina Issy" jest Tomasz Dilbin, kilkuletni chłopiec dorastający w dolinie rzeki Issy. Chłopiec stopniowo odkrywa tajemnice życia dorosłych, styka się z tematami śmierci, miłości, religii i przemijania. Obserwujemy świat jego dzieciństwa, pierwsze doświadczenia, fascynacje i lęki. Tomasz poznaje przyrodę, lokalne wierzenia, obyczaje oraz skomplikowane relacje między mieszkańcami regionu.

Głównymi bohaterami są:

Tomasz Dilbin – wrażliwy i ciekawy świata chłopiec
Kazimierz Surkont – dziadek Tomasza, właściciel majątku
Magdalena – babka chłopca
Domcio – jeden z barwniejszych bohaterów związanych z lokalną społecznością

Co ciekawe, wielu badaczy uważa Tomasza Dilibina za literackie alter ego samego Czesława Miłosza. Warto też wspomnieć, że powieść została zekranizowana w 1982 roku przez Tadeusza Konwickiego.

Kim był Czesław Miłosz?

Czesław Miłosz (1911-2004) był jednym z najwybitniejszych polskich poetów, prozaików i eseistów XX wieku. Urodził się na terenie dzisiejszej Litwy, a krajobrazy i wspomnienia z dzieciństwa wielokrotnie powracały w jego twórczości.

W 1980 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt dorobku, w którym łączył refleksję nad historią, kulturą i ludzką naturą. "Dolina Issy” należy do jego najbardziej osobistych utworów.