Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
TVP puści dziś w nocy jedno z największych polskich arcydzieł w historii kina

TVP puści dziś w nocy jedno z największych polskich arcydzieł w historii kina

Martyna Zielonka

2 min. czytania

11.02.2025 06:04

Jeśli jesteście nocnymi markami, nie możecie przegapić tego seansu! TVP po raz kolejny zaskakuje widzów doskonałą propozycją filmową. Tym razem będziecie mogli obejrzeć wielki hit z lat 50. To prawdziwa perełka polskiego kina.

„Eroica” to film wojenny w reżyserii Andrzeja Munka.
Obraz trafił na ekrany kin w 1958 roku, wywołując dyskusję na temat mitu bohaterstwa.
Kontrowersyjną produkcję dziś w nocy przypomni TVP 1.

„Eroica” Andrzeja Munka uznawana jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć „polskiej szkoły filmowej”. Obraz, który trafił na ekrany kin w styczniu 1958 roku, w nocy z wtorku na środę, przypomni telewizyjna Jedynka. Start filmu zaplanowano jednak dopiero na godz. 03:20.

Fabuła filmu, obsada

Produkcja składa się z dwóch części, których akcja osadzona jest w czasie II wojny światowej. Pierwsza z nich, „Scherzo alla polacca”, rozgrywa się podczas powstania warszawskiego. Jej bohaterem jest Dzidziuś Górkiewicz (w tej roli Edward Dziewoński), mieszkaniec Zalesia, który nie zamierza angażować się w trwający właśnie zryw i zbiega z musztry cywilów. Kiedy jednak w swoim domu zastaje oficera węgierskiego Istvana, który mówi mu, że Węgrzy z oddziału stacjonującego w miasteczku chcą nieść pomoc walczącym powstańcom, powraca na warszawski Mokotów, by przekazać te wieści. Górkiewicz wkrótce staje się pośrednikiem w rozmowach na najwyższym szczeblu, a z czasem aktywnym uczestnikiem powstania.

Druga część „Eroiki” – „Ostinato lugubre” – rozgrywa się w niemieckim Oflagu, gdzieś w Alpach. W obozie są internowani polscy oficerowie pojmani we wrześniu 1939 roku. Pięć lat później dołącza do nich kolejna grupa. Przybysze szybko przekonują się, że ich towarzysze losu znajdują się na skraju załamania, a na duchu podtrzymują ich jedynie legenda porucznika Zawistowskiego (Tadeusz Łomnicki), któremu jako jedynemu udało się uciec z Oflagu. Z czasem okazuje się jednak, że historia została zmyślona, a wojskowy tak naprawdę wciąż przebywa w obozie, ukrywając się na poddaszu. Mężczyzna zostaje zdemaskowany przez porucznika Kurzawę (Józef Nowak).

Quiz: Każdy Polak powinien mieć 15/15 w tym quizie o kultowych polskich filmach z PRL

1/15 Kto jest reżyserem filmu "Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?"

Juliusz Machulski

Stanisław Bareja

Robert Polański

„Eroica”. Kontrowersje

Tytuł filmu – „Eroica” – tłumaczy się jako „bohaterska”. Jest to aluzja do przydomka III Symfonii Es-dur Ludwiga van Beethovena, w zamierzeniu dedykowanej Napoleonowi i podejmującej temat bohaterstwa. Obraz przedstawia dwa rodzaje narodowego heroizmu – jednak zarówno pierwsze (romantyczne i na wskroś irracjonalne), jak i drugie (pragmatyczne), dalekie są od mitu bohaterskości, funkcjonującego w polskiej kulturze od wielu pokoleń. Być może właśnie dlatego obraz spotkał się z niezwykle chłodnym przyjęciem.

Choć widzowie i krytycy cenili artystyczne aspekty produkcji, nie mogli przyjąć sposobu, w jaki reżyser ukazywał poświęcenie polskich żołnierzy. Wielu zarzucało artyście, że zakpił z rodaków, którzy przelewali krew, walcząc o wolną ojczyznę. „Staraliśmy się pokazać pewien splot faktów dosyć smutnych w naszej historii i oświetlić jak gdyby ich wstydliwą, zwykle przemilczaną stronę” – tłumaczył Munk, odpowiadając na krytykę produkcji.

Fot.

Źródło: Radio ZET/oldcamera.pl/sfp.org.pl/Wikipedia