Tak Ameryka chroni swoje filmy. O prestiżowej liście mało kto wie
Amerykanie postanowili zadbać o swoje dziedzictwo filmowe, tworząc listę swoich najważniejszych produkcji. Produkcje, które się na niej znalazły, mogą liczyć na pewien rodzaj specjalnej ochrony. Na czym to polega? Jak się na taką listę dostać?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest National Film Registry i dlaczego powstało.
- Jakie kryteria musi spełnić film, by znaleźć się na prestiżowej liście.
- Jakie znane tytuły trafiły do rejestru.
Czym jest National Film Registry? Tak USA chroni swoje filmy
National Film Registry o prestiżowa lista filmów prowadzona przez Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych. Została powołana do życia w 1988 roku, aby chronić i archiwizować najważniejsze dzieła amerykańskiej kinematografii. O tego typu projekt w latach 80. walczyło wielu artystów, jak na przykład Martin Scorsese czy Frank Sinatra. Twórcy chcieli uniknąć komercyjnych modyfikacji na potrzeby reklam czy emisji telewizyjnych. Toczono również zawzięte dyskusje na temat kolorowania starych, czarno-białych filmów.
Quiz: Kochasz kino? Ten quiz z amerykańskich filmów to będzie dla ciebie pestka
Na czym w ogóle polega National Film Registry? To kanon filmowy, który obejmuje produkcje uznane za:
- kulturowo, historycznie lub estetycznie znaczące,
- ważne dla dziedzictwa filmowego USA,
- zasługujące na długoterminową ochronę i restaurację.
Nie ma wytycznych na temat gatunku produkcji. Na liście mogą znaleźć się zarówno filmy artystyczne, niezależne, wysokobudżetowe, niskobudżetowe, jak i nieme, sci-fi czy animacje. Nie oznacza to jednak, że nie ma warunków, jakie musi spełnić produkcja, by znaleźć się na National Film Registry. Co roku Biblioteka Kongresu ogłasza 25 nowych tytułów, które zostają wpisane na listę, jednak wcześniej film musi być nominowany. Nominację może zgłosić każdy, ale musi spełniać następujące warunki:
- musi mieć co najmniej 10 lat od daty premiery,
- powinien spełniać kryteria znaczenia kulturowego, estetycznego lub historycznego.
Jakie filmy chroni Ameryka?
W rejestrze z 2024 roku na liście znalazło się 900 filmów, a wśród nich można znaleźć takie tytuły jak “Egzorcysta”, “2001: Odyseja kosmiczna”, “12 gniewnych ludzi”, “Annie Hall”, “Powrót do przyszłości”, “Ben-Hur”, “Big Lebowski”, “Planeta małp”, “Powrót Jedi” czy “Dziecko Rosemary”.
National Film Registry dokumentuje historię amerykańskiego kina i pomaga chronić jego dziedzictwo, przyznając środki na restaurację i archiwizację dzieł zagrożonych zniszczeniem.
“Filmy w National Film Registry reprezentują oszałamiający wachlarz amerykańskiej twórczości filmowej - w tym hollywoodzkie filmy fabularne, dokumenty, produkcje awangardowe i amatorskie, filmy o znaczeniu regionalnym, etniczne, animowane i krótkometrażowe - wszystkie zasługujące na uznanie, zachowanie i dostęp dla przyszłych pokoleń (...) - powiedział Doktor James H. Billington , Bibliotekarz Kongresu.
Źródło: RadioZET/Wikipedia
![Mężczyzna i dziewczynka siedzą na kanapie, oboje zamyśleni, trzymając się za ręce.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/30b2abb6/2505373-179x101-b5b6973f5b.png "Kadr z serialu "Matki Pingwinów"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/af53bfac/2505758-179x101-32b25c90a9.png ""Ciała" (2023)")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
