`

Polska gwiazda kończyłaby dziś 98 lat. "Zawsze przeczuwałam, że..."

3 min. czytania
14.07.2026 11:22
Obserwuj nas na Google

Lucyna Winnicka, dziś niemal zupełnie zapomniana, na przełomie lat 50. i 60. była wielką gwiazdą polskiego kina. Aktorkę rozsławiły filmy zrealizowane przez jej męża - Jerzego Kawalerowicza. Widzowie i krytycy wciąż zachwycają się jej wybitnymi kreacjami z tak kultowych dzieł, jak "Matka Joanna od Aniołów", czy "Pociąg". Choć artystka odniosła ogromny sukces, z czasem zdecydowała się porzucić branżę artystyczną. "Szłam po niewłaściwych torach. Czułam, że nie rosnę, ale schnę." - tłumaczyła swoją decyzję. Z okazji 98. rocznicy urodzin aktorki przypominamy jej niezwykłą drogę. 

Kobieta z krótkimi, jasnymi włosami, ujęcie z bliska, patrzy prosto w kamerę. Tło nieczytelne.
fot. Materiały prasowe, Film Polski

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Lucyna Winnicka rozpoczęła karierę aktorską.
  • Dlaczego rola w filmie 'Pociąg' była przełomowa dla Winnickiej.
  • Co doprowadziło do rozpadu małżeństwa Winnickiej i Kawalerowicza.
  • Dlaczego Lucyna Winnicka porzuciła aktorstwo.
Nie przegap

Stworzyli wiele filmowych arcydzieł

Lucyna Winnicka tuż po maturze zdecydowała się zdawać na studia prawnicze i choć ukończyła ten wymagający kierunek, szybko zdała sobie sprawę, że o wiele większą przyjemność sprawiają jej występy na scenie. Długo się nie wahając rozpoczęła kolejne studia – tym razem aktorstwo na warszawskiej PWST. To właśnie na uczelnianych korytarzach wypatrzył ją Czesław Petelski, reżyser, który pomagał Jerzemu Kawalerowiczowi w skompletowaniu obsady filmu "Pod gwiazdą frygijską". 

Urzeczony urodą pięknej studentki natychmiast pokazał jej zdjęcia Kawalerowiczowi. Ten jednak orzekł, że dziewczyna wygląda jak… "rozdeptany mops".  Mimo to doszło do spotkania, które odmieniło życie ich obojga. "Kawalerowicza poznałam w 1953 roku. Zostałam wraz z dwiema koleżankami zaproszona na zdjęcia próbne do roli Madzi. Zwróciłam na Jerzego uwagę, miał w sobie siłę, (...) z daleka można było wyczuć dużą indywidualność" - wspominała po latach aktorka.

Rozwiąż test z polskich filmów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 procent! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Kartkówka z polskich filmów. Uzupełnij tytuł brakującym słowem

Screen
1/15 "Ziemia..."

Choć Kawalerowicz był wówczas żonaty, nie potrafił się oprzeć urokowi 6 lat młodszej koleżanki, którą wkrótce zaangażował do swojej kolejne produkcji. Winnicka zagrała główną rolę w filmie "Pociąg" u boku takich sław, jak Zbigniew Cybulski, czy Leon Niemczyk. Produkcja osiągnęła ogromny sukces, a aktorka i reżyser nie potrafili już ukrywać łączących ich uczuć. Wkrótce po premierze obrazu, pobrali się. Prywatnie i zawodowo dogadywali się świetnie. Winnicka grała w produkcjach męża, co nie do końca podobało się jej kolegom z branży.

Byłam pierwszą żoną angażowaną w Polsce przez męża reżysera, co trochę napsuło ludziom krwi - wspominała.

Ona nic sobie z tego jednak nie robiła i już wkrótce wystąpiła w "Matce Joannie od Aniołów", za co doceniła ją Francuska Akademia Filmowa, przyznając Kryształową Gwiazdę dla najlepszej aktorki zagranicznej. Sam film został natomiast nagrodzony Srebrną Palmą – nagroda specjalną jury Festiwalu w Cannes. Nie wszyscy jednak podzielali entuzjazm zagranicznych krytyków. W Polsce, ale i w Watykanie film cieszył się złą sławą. Wszystko ze względu na tematykę, jaką poruszał. Biuro Episkopatu Polski zaliczyło "Matkę Joannę od Aniołów" do "filmów niedozwolonych, które wprost lub pośrednio występują przeciwko chrześcijańskim zasadom wiary i obyczajom".

Zobacz także

Mimo sukcesu, porzuciła aktorstwo

Choć para odnosiła sukcesy w życiu zawodowym, prywatnie dość szybko zaczęło się między nimi psuć. Kawalerowicz wdał się w romans z włoską aktorką Lisą Gasonti, co ostatecznie doprowadziło do rozpadu jego małżeństwa. Winnicka, z którą doczekał się dwójki dzieci, nie kryła długo urazy – z byłym mężem postanowiła zachować przyjacielskie relacje. Nigdy później nie wyszła już za mąż, a w latach 70. na dobre porzuciła aktorstwo.

"Zawsze przeczuwałam, że aktorstwo to nie jest zawód dla mnie. Wolę być sobą. Zagrać dobrze tę najważniejszą rolę: swoje życie. To też powinna być sztuka przez duże S." - opowiadała. Zajęła się dziennikarstwem – publikowała w "Przekroju", "Literaturze" i "Kurierze", wydała kilka książek i była jedną z założycielek Transparency International Polska, organizacji do walki z korupcją. Zmarła 22 stycznia 2013 roku w wieku 85 lat.

Kobieta z krótkimi, jasnymi włosami trzyma zdjęcie i uśmiecha się, w tle rozmyte postacie.
Fot. Materiały prasowe, Muzeum Kinematografii w Łodzi, Film Polski
Lucyna Winnicka
Dwie kobiety w trudnej rozmowie, jedna z nich dotyka dłoni drugiej. Tło w odcieniach szarości.
5 Zobacz galerię
fot. Screen/FilmPolski.pl

Źródło: Radio ZET/Świat Seriali/ Wikipedia