Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Nakręcił legendarne hity PRL. Polacy nie wiedzą, jak nazywał się naprawdę

Nakręcił legendarne hity PRL. Polacy nie wiedzą, jak nazywał się naprawdę

Kacper Jedynak

2 min. czytania

24.05.2025 14:14

Aleksander Ford był jednym z najwybitniejszych reżyserów w historii polskiego kina, twórcą filmów o głębokim wydźwięku społecznym i historycznym. Jako autor "Krzyżaków" oraz mentor pokolenia reżyserów z Łódzkiej Szkoły Filmowej, wywarł ogromny wpływ na rozwój kinematografii w Polsce. Wiele osób nie wie jednak, jak naprawdę się nazywał.

Aleksander Ford to jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów.
"Krzyżacy" to jego najsłynniejsze dzieło, które zapisało się na kartach historii.
Jak nazywał się naprawdę Aleksander Ford?

Aleksander Ford – twórca wielkiego kina

Aleksander Ford był jednym z najważniejszych reżyserów polskiego kina przed i powojennego, a także działaczem kulturalnym i wykładowcą. Już w latach 30. XX wieku Ford zaczął zdobywać uznanie jako twórca filmów dokumentalnych i społecznie zaangażowanych, m.in. "Ludzie Wisły" i "Ulica Graniczna", w której podjął temat losów Żydów i Polaków podczas II wojny światowej. Po wojnie był kluczową postacią polskiej kinematografii – kierował Zespołem Filmowym "Start”, a w 1948 roku został profesorem w Łódzkiej Szkole Filmowej, gdzie miał wpływ na wychowanie całego pokolenia twórców, w tym Andrzeja Wajdy i Romana Polańskiego.

Quiz: Znawca kina zna te kultowe arcydzieła. Ty możesz nie zdobyć w tym quizie 100%

1/14 "Do utraty tchu”, "400 batów" i "Kobieta jest kobietą” to filmy kojarzone z:

Nową Falą (Francja)

Neorealizmem (Włochy)

Ekspresjonizmem (Niemcy)

Największym sukcesem artystycznym Forda był film "Krzyżacy", ekranizacja powieści Henryka Sienkiewicza, który odniósł międzynarodowy sukces i stał się jednym z najchętniej oglądanych filmów w historii polskiego kina. W swoim dorobku miał również takie tytuły jak "Piątka z ulicy Barskiej", "Młodość Chopina" czy "Pierwszy dzień wolności". Styl Forda łączył w sobie cechy realizmu socjalistycznego z elementami klasycznego kina narracyjnego. Po wydarzeniach z marca 1968 roku, w wyniku nagonki antysemickiej, Ford został zmuszony do emigracji. Ostatnie lata życia spędził w Danii i Stanach Zjednoczonych, gdzie nie udało mu się już powrócić do wcześniejszej kariery. Jego twórczość pozostaje jednym z fundamentów klasycznego dorobku polskiej kinematografii.

Polacy nie wiedzą, jak nazywał się naprawdę

Reżyser "Krzyżaków", znany szerokiej publiczności jako Aleksander Ford, przyszedł na świat 24 listopada 1908 roku, choć do dziś nie ma pełnej zgodności co do miejsca jego narodzin. W różnych źródłach pojawiają się sprzeczne informacje - jedne wskazują na Kijów, kolejne na Łódź, a jeszcze inne na Warszawę. Taka niejednoznaczność może wynikać zarówno z burzliwych realiów początku XX wieku, jak i z późniejszych prób dopasowania życiorysu artysty do obowiązujących narracji politycznych i narodowych.

Mało kto wie, że przyszły twórca wielkich produkcji historycznych urodził się jako Mosze Lifszyc. Pochodził z rodziny o żydowskich korzeniach - był czwartym dzieckiem Daniela Lifszyca, robotnika żydowskiego pochodzenia i Rosjanki Anny Dowgalewskiej. Wybór nowego imienia i nazwiska nie był przypadkowy - wpisywał się w szerszy proces asymilacji i budowania tożsamości zawodowej w międzywojennej Polsce, gdzie pochodzenie mogło determinować dostęp do edukacji, pracy i kariery w świecie kultury. To tło etniczne i społeczne miało istotny wpływ na późniejszą wrażliwość Forda na kwestie społeczne i losy mniejszości, które wielokrotnie podejmował w swojej twórczości filmowej.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia