Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Legendarny pisarz miał znanego brata. To dzięki nim powstało kultowe arcydzieło PRL

Legendarny pisarz miał znanego brata. To dzięki nim powstało kultowe arcydzieło PRL

Martyna Zielonka

2 min. czytania

03.09.2025 17:36

Tadeusz Różewicz był wybitnym poetą, dramaturgiem, prozaikiem i scenarzystą. Choć za swoją twórczość nie udało mu się zdobyć prestiżowej Nagrody Nobla, wielokrotnie wymieniano go w gronie kandydatów do tego słynnego wyróżnienia. Artysta zyskał popularność głównie dzięki swoim wierszom, pisał jednak także znakomite dramaty i opowiadania, które później adaptowano na potrzeby filmu. Kilka z nich zekranizował Stanisław Różewicz – młodszy brat pisarza.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim byli bracia Tadeusza Różewicza.
Które utwory artysty zekranizowano.
O czym opowiada film „Opadły liście z drzew”.

Jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku

Tadeusz Różewicz rozpoczął swoją literacką karierę jeszcze przed wojną, publikując między innymi w czasopismach „Pod znakiem Marii” i „Czerwone Tarcze”. Słynny pisarz dzielił swoją pasję ze starszym bratem Januszem, który miał go wprowadzić w świat książki. Razem, w 1944 roku, wydali „Echa Leśne”, a dwa lata później na rynku ukazał się tom „Niepokój” – uznawany za debiut Tadeusza Różewicza.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o klasykę polskiej literatury. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Artysta pisał wiersze, poematy, dramaty, opowiadania oraz scenariusze, z czasem zyskując miano jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy. Twórczość artysty została przetłumaczona na 49 języków, a on sam zdobył wiele prestiżowych wyróżnień, w tym Nagrodę literacką „Nike” za tom poetycki „Matka odchodzi”. Do najbardziej znanych utworów Tadeusza Różewicza należą wiersze: „Ocalony”, „Lament”, „Jak dobrze”, „List do ludożerców”, „Oblicze ojczyzny” i „Wielki temat” oraz dramaty: „Kartoteka”, „Grupa Laokoona”, „Odejście głodomora”, czy „Do piachu”.

Fot.

Filmowe adaptacje twórczości Różewicza

Być może nie każdy wie, że ceniony pisarz był także współautorem scenariuszy 9 filmów reżyserowanych przez młodszego brata – Stanisława Różewicza. Artyści współpracowali ze sobą m.in. przy realizacji filmów „Świadectwo urodzenia”, „Echa”, „Mąż pod łóżkiem”, „Drzwi w murze”, czy „Opadły liście z drzew”. Ostatnia z produkcji była adaptacją cyklu opowiadań starszego z braci („Trucizna”, „Pragnienie”, „Opadły liście z drze”, „Synowie”, „Morze”, „Nową szkoła filozoficzna”). Obraz debiutował w kinach w 1975 roku, zyskując uznanie widzów i krytyków.

Głównym bohaterem filmu jest dwudziestoletni Henryk. Młody chłopak podczas podróży pociągiem wspomina ostatni rok okupacji: dom, matkę, siostrę Zosię, warsztat, w którym terminował, kolegów z konspiracji oraz pełną okropieństw codzienną rzeczywistość. W roli głównej oglądamy Mieczysława Hryniewicza. Obraz został nagrodzony na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w dwóch kategoriach: za reżyserię (Srebrne Lwy dla Stanisława Różewicza) oraz za zdjęcia (nagroda dla operatora Jerzego Wójcika).