Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Kultowy film pomógł naukowcom w badaniach mózgu. Oto co odkryli

Kultowy film pomógł naukowcom w badaniach mózgu. Oto co odkryli

Maria Orava

3 min. czytania

21.05.2025 11:46

Miłośnicy kina nie potrzebują dowodów naukowych na to, by wiedzieć, jak silne działanie mogą mieć na nas filmy. Naukowcy z Mount Sinai Hospital w USA postanowili to jednak sprawdzić po swojemu. Kultowy film z lat 90. posłużył im do badań nad uzależnieniem.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kultowy film z lat 90. posłużył naukowcom do badań nad uzależnieniem.
Podczas seansu filmowego mierzono aktywność mózgów osób uzależnionych.
Film "Trainspotting" pokazano badanym ze względu na jego tematykę uzależnień.

Film pomógł naukowcom w badaniach

Uzależnienie od środków psychoaktywnych to trudny i złożony temat, a osoby z cierpiące z tego powodu w znakomitej większości wymagają leczenia specjalisty. Naukowcy znają mechanizmy, które zachodzą w mózgach uzależnionych i wiedzą, że jednym z głównych problemów jest patologiczne zaburzenie działania układów nagrody. Mimo wszystko nie przestają badać tematu i postanowili niedawno przyjrzeć się temu, jak mózg uzależnionego zareaguje na film o innych uzależnionych. Do badania przeprowadzonego przez uczonych z Mount Sinai Hospital w USA posłużyła kultowa produkcja z lat 90. - “Trainspotting”.

Quiz: Kochasz kino? Ten quiz z amerykańskich filmów to będzie dla ciebie pestka

1/13 Don Vito Corleone zagrał:

Al Pacino

Marlon Brando

Robert Duvall

Wyniki badania pojawiły się w magazynie “Brain” i wskazują na to, że mózgi uzależnionych reagują silniej na sceny związane z substancjami, których zażywają. Podczas seansu filmowego mierzono aktywność ich mózgów. Okazało się, że kora oczodołowo-czołowa reagowała wyjątkowo silnie na sceny związane z narkotykami - znacznie intensywniej niż na ujęcia przedstawiające na przykład jedzenie.

Badanie jest potwierdzeniem tego, że u uzależnionych występuje nieadaptacyjne wyolbrzymianie bodźców. Tylko co to w ogóle oznacza? To zjawisko, w którym danym bodźcom przypisywane są nadmierna uwaga i znaczenie. Mózg “przecenia” znaczenie bodźca, który spotyka i trudno jest to kontrolować. Na przykład u osób z lękami pozornie neutralny dźwięk może kojarzyć się z zagrożeniami z przeszłości, co może doprowadzić do ataku paniki lub utraty kontroli, a osoba uzależniona od heroiny może nadmiernie reagować na widok sprzętu do iniekcji lub scen związanych z narkotykami.

Naukowcy z Mount Sinai Hospital zauważyli też, że problem ten był znacznie mniejszy u abstynentów, co dowidzi temu, że leczenie pomaga w przywróceniu prawidłowych mechanizmów działania układów nagrody.

“Trainspotting” - film, który wykorzystali naukowcy

Badani oglądali kultową dziś produkcję z lat 90., czyli “Trainspotting”. Film w reżyserii Danny’ego Boyle’a przeszedł do historii jako bezkompromisowe spojrzenie na uzależnienie, młodość i nihilizm lat 90. Jest pełen surrealistycznych i symbolicznych scen, które ukazały narkomanię w sposób, na który nikt wcześniej w kinie przed “Trainspotting” się nie zdecydował.

Mimo trudnej tematyki, w “Trainspotting” wszystko “zagrało” - dynamiczny montaż i nietypowe kadry, które idealnie oddawały odrealniony świat narkomanów oraz rytm produkcji w połączeniu z muzyką, co często sprawiało wrażenie oglądania teledysku, a nie produkcji kinowej.

Brak perspektyw, alienacja, bezrobocie i bunt, które zostały ukazane w filmie, były problemami, które trafiały nie tylko do osób, które również zmagały się z różnymi uzależnieniami - w latach 90. i na początku lat 00. wielu młodych odnajdowało w “Trainspotting” swoje aktualne problemy. I do dziś tak jest. Film mimo upływu lat wciąż jest aktualny i nadal zachwyca swoim dualizmem, bo łączy mrok z humorem, brzydotę z poezją, a nihilizm z pragnieniem wyjścia na prostą.

Źródło: RadioZET/national-geographic.pl/Wikipedia