Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Dziś mistrz kończyłby 98 lat. Niezwykłe, u kogo debiutował

Dziś mistrz kończyłby 98 lat. Niezwykłe, u kogo debiutował

Martyna Zielonka

2 min. czytania

18.01.2026 06:09

18 stycznia 1928 roku przyszedł na świat Franciszek Pieczka - jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, ikona rodzimego kina i teatru. Artysta przez kilka dekad zachwycał zarówno w repertuarze komediowym, jak i dramatycznym, nadając kolorytu dziesiątkom niezapomnianych bohaterów. Z okazji przypadającej na dziś rocznicy urodzin aktora, przypominamy role, które uczyniły go ulubieńcem publiczności.

Z tego artykułu dowiesz się:

Które role filmowe i serialowe przyniosły Franciszkowi Pieczce największe uznanie.
Jakie nagrody i odznaczenie otrzymał aktor.
Jakie były okoliczności jego angażu do serialu "Ranczo".

Gwiazda kultowych polskich produkcji

To niewiarygodne, ale Franciszek Pieczka był aktywny zawodowo przez blisko… 70 lat. W ciągu tych dekad wykreował 450 ról, na zawsze zapisując się w historii polskiego kina i telewizji. Po raz pierwszy na ekranach pojawił się w 1954 roku w filmie „Kanał” Andrzeja Wajdy, w którym zagrał postać niemieckiego żołnierza. Jego kariera na dobre rozkręciła się w latach 60., a sława przyszła wraz z angażem do serialu „Czterej pancerni i pies”. Kiedy Telewizja Polska wyemitowała pierwsze odcinki produkcji, Pieczka z miejsca stał się ulubieńcem widzów.

Gustlik Jeleń był jednak dopiero pierwszą z kreacji, które zachwyciły publiczność. Polacy docenili aktora także za role w filmach: „Ziemia obiecana” (Muller) , „Potop” (stary Kiemlicz), "Chłopi" (proboszcz)„Quo Vadis” (Piotr Apostoł), „Sprawa się rypła” (Ludwik Placek), czy „Jańcio Wodnik” (tytułowa postać), a w XXI wieku za występ w serialu „Ranczo”, gdzie w latach 2007-2016 wcielał się w Stacha Japycza.

Rozwiąż test z polskich filmów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Oto prawdziwe perły polskiej kinematografii. Połączysz tytuł filmu z reżyserem?

1/15 "Miś"

Stanisław Tym

Marek Koterski

Stanisław Bareja

Dostał rolę, której początkowo nie było w scenariuszu

Choć młodsi widzowie kojarzą aktora głównie dzięki występowi w komediowym przeboju TVP, niewiele brakowało, a gwiazdor wcale nie znalazłby się w obsadzie produkcji. Okazuje się bowiem, że roli Stacha - młodszego brata Jana Japycza - pierwotnie nie było w scenariuszu. Pomysł na poszerzenie składu ławeczkowiczów pojawił się dopiero, gdy odgrywający rolę Jana Leon Niemczyk poważnie zachorował. "Nikt nie przewidywał udziału Franciszka Pieczki w serialu „Ranczo" i tym bardziej w filmie fabularnym „Ranczo Wilkowyje". Pan Franciszek pojawił się zupełnie przypadkiem. Była to konsekwencja nieuleczalnej choroby, która zabierała w błyskawicznym tempie drugiego giganta polskiego filmu - Leona Niemczyka" – opowiadał po latach w rozmowie z PAP reżyser „Rancza” – Wojciech Adamczyk.

Decyzja o umieszczeniu tej postaci w fabule i zaproszeniu do udziału w serialu Franciszka Pieczki okazała się strzałem w dziesiątkę. Stach Japycz szybko zyskał sympatię widzów, którzy chętnie śledzili jego perypetie. To właśnie on wypowiada ostatnie słowa w odcinku wieńczącym serię: „Co złego, to nie my. Wspominajcie nas dobrze. I na miłość Boską ludzie – lubcie się trochę bardziej”.

Franciszek Pieczka zmarł kilka lat po zakończeniu przygody z serialem - 23 września 2022 roku. Za swoje zasługi dla artystycznego świata był wielokrotnie nagradzany. W jego dorobku znalazły się prestiżowe nagrody aktorskie (m.in. Złote Lwy Gdańskie oraz Złote Grono) oraz najwyższe odznaczenie państwowe - Order Orła Białego.