Dziś mało kto pamięta ten film Machulskiego, a oglądali go w USA. To adaptacja
Juliusz Machulski zasłynął przede wszystkim dzięki znakomitym komediom - to on jest twórcą takich hitów, jak "Vabank", "Seksmisja", "Kingsajz", "Kiler", czy "Vinci". W latach 90. artysta zdecydował się jednak zmienić mocno stylistykę i nakręcić film... historyczny. Jego "Szwadron", choć dziś zupełnie zapomniany, kilka dekad temu cieszył się sporym uznaniem. Obraz był nawet polskim kandydatem do Oscara w kategorii "najlepszy film nieanglojęzyczny". O czym opowiada ta produkcja?
![Na zdjęciu młoda kobieta w ciemnym, ozdobnym nakryciu głowy, z subtelnym uśmiechem.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/05/28/42c267f4/2230130-420x239-01b3bcf5ba.webp "Kadr z filmu "Szwadron"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakimi dziełami inspirował się Juliusz Machulskie, realizując film "Szwadron".
- O jakich wydarzeniach opowiada produkcja.
- Którzy aktorzy wcielili się w bohaterów dramatu historycznego z 1992 roku.
Powstanie styczniowe z perspektywy rosyjskich kawalerzystów
"Szwadron" zrealizowano w koprodukcji z Ukrainą, przy współudziale podmiotów z Belgii i Francji (A.K. Productions – Bruksela, High Speed Films – Paryż). Machulski nie tylko zajął się reżyserią, ale i napisał scenariusz, inspirując się opowiadaniami Stanisława Rembeka - "Igła wojewody" i "Przekazana sztafeta". Produkcja przybliża historię rosyjskiego szwadronu dragonów, pacyfikującego polskie powstanie narodowe w 1863 roku. Młody arystokrata Jeremin, odrzucony przez ukochaną dziewczynę, w romantycznym porywie zaciąga się do armii i wyrusza do Polski. Dowódca szwadronu Dobrowolski, , Polak w służbie rosyjskiej, odznacza się wyjątkowym okrucieństwem i cynizmem, co przeraża młodzieńca z dobrego domu. Jeremin w boju sprawdza się jako żołnierz i dowódca, coraz mniej wierzy jednak w słuszności sprawy.
Rozwiąż test z polskich filmów. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…
Quiz: Te filmy z 2001 roku podbiły serca Polaków. Wstyd mieć mniej niż 13 punktów [Quiz]
W rolach głównych wystąpili Radosław Pazura i Janusz Gajos (artysta został uhonorowany za swoją kreację na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni). Na ekranach pojawiają się także m.in.: Siergiej Szakurow, Jan Machulski, Franciszek Pieczka, Bernard-Pierre Donnadieu, Aleksander Bednarz, Tomasz Stockinger, Wojciech Klata, Grzegorz Warchoł, Anna Majcher i Agnieszka Krukówna. Film otrzymał nagrodę miasta Gdyni, w 1993 roku był też oficjalnym polskim kandydatem do Oscara w kategorii "najlepszy film nieanglojęzyczny".
"Szwadron" we wspomnieniach twórców i obsady
"To był najgorszy czas na zrobienie takiego filmu jak "Szwadron". Z Polski w 1992 roku wychodziła armia radziecka generała Dubynina, a my zrobiliśmy film o Rosjaninie (Radosław Pazura) w Powstaniu Styczniowym, który ma wątpliwości i jest szlachetny. Z kolei grany przez Janusza Gajosa Polak w służbie carskiej, rotmistrz Dobrowolski, jest okropny" - wspominał pracę nad produkcją Juliusz Machulski. Reżyser dodał także, że zrobienie filmu historycznego było jednym z jego największych zawodowych marzeń. Podczas kompletowania obsady i poszukiwań odtwórcy głównej roli, konsultował się z ojcem - Janem Machulskim, który był wówczas wykładowcą w Szkole Filmowej w Łodzi. To właśnie on podsunął artyście pomysł na obsadzenie Radosława Pazury. "Pamiętam, że nauczyłem się dużo rzemiosła aktorskiego na tym planie" - wspominał po latach aktor, który w chwili realizacji zdjęć był studentem pierwszego roku.
Kadr z filmu \"Szwadron\"
Źródło: Radio ZET/Filmweb/ Wikipedia/sfp.org.pl
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/db672bd5/2506103-179x101-d05d83bd3d.png ""Noce i dnie"")
