Zamknij

Dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i skąd wziął się ten zwyczaj?

03.12.2020 14:49

Podczas przygotowań do świąt Bożego Narodzenia lub w trakcie wieczerzy wigilijnej często zastanawiamy się, skąd pochodzą różne tradycje związane z tym czasem w roku. Wśród nich jest m.in. zwyczaj łamania się opłatkiem przed rozpoczęciem kolacji. Sprawdzamy, dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i jaka jest historia tego zwyczaju.

Dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i skąd wziął się ten zwyczaj?
fot. Shutterstock

Dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i skąd wziął się ten zwyczaj? Sprawdzamy, skąd wziął się jeden z najpopularniejszych zwyczajów związanych ze świętami Bożego Narodzenia, dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i jaka jest historia tej tradycji.

Dlaczego dzielimy się opłatkiem w Wigilię i święta Bożego Narodzenia?

Opłatek wigilijny jest symbolem pojednania i przebaczenia, znakiem przyjaźni i miłości. Dzielenie się nim na początku wieczerzy wigilijnej wyraża chęć bycia razem. Symbolika chleba ma jeszcze inny wymiar: należy być jak chleb dobrym i jak chleb podzielnym.

Wierzono też, że każdy, kto w Wigilię dzieli się opłatkiem, przez cały rok nie zazna głodu i będzie mógł chlebem lub inną strawą podzielić się z ubogimi.

Skąd wziął się zwyczaj dzielenia się opłatkiem w Wigilię?

Tradycja łamania się opłatkiem swoje korzenie ma w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Nie miała początkowo związku z Bożym Narodzeniem, była symbolem komunii duchowej członków wspólnoty. Zwyczaj błogosławienia chleba nazywano eulogiami. Z czasem na wigilijną mszę przynoszono chleb, który błogosławiono i którym się dzielono. Zabierano go też do domów dla chorych, czy tych, którzy z różnych powodów nie byli w kościele, przesyłano krewnym i znajomym.

Dzielenie się opłatkiem w Wigilię ma swoją symbolikę w wymiarze nie tylko duchowym: sama materia opłatka: "chleb", podkreśla również doczesny charakter życzeń. W podtekście tego życzenia jest nawiązanie do modlitwy Ojcze Nasz: oby nam go nie zabrakło (chleba naszego powszedniego...). 

Dlaczego kładziemy sianko pod obrusem w Wigilię? [ZNACZENIE, SYMBOLIKA]

Opłatek (z łac. oblatum - "dar ofiarny") to bardzo cienki biały płatek chlebowy, przaśny (czyli niekwaszony i niesolony), wypiekany z białej mąki i wody bez dodatku drożdży. Oprócz białego opłatka, przeznaczonego na komunikanty i do łamania się podczas wigilii, wypieka się również kolorowy, przeznaczony dla zwierząt gospodarskich i bydła. Polska tradycja wymaga białych opłatków na stole wigilijnym.

W święta Bożego Narodzenia opłatkiem dzielą się chrześcijanie nurtu katolickiego, zgromadzeni przy stole wigilijnym, składając sobie życzenia. Nie jest to zwyczaj wyłącznie polski, spotykany też na Słowacji, Litwie, Białorusi, Ukrainie, w Czechach i we Włoszech.

RadioZET.pl